Қазақстандағы ауруларды басқару бағдарламасы қандай
«Ана мен бала орталығы»
Қазақстандағы ауруларды басқару бағдарламасы қандай
Қазақстандағы Ауруларды Басқару Бағдарламасы: бұл не және неге маңызды?
Қазақстанда Ауруларды басқару бағдарламасы (АББ) сәтті жүзеге асырылып жатыр. Бағдарламаның мақсаты — созылмалы аурулары бар азаматтарға жан-жақты қолдау көрсету және олардың денсаулығына деген жауапкершілігін арттыру. Бұл туралы Салидат Қайырбекова атындағы Ұлттық денсаулық сақтау дамыту ғылыми орталығы хабарлады.
Елестетіңіз: сіздің жақын адамыңыз — әкеңіз немесе ағайыңыз
Ол 55 жаста, жұмыс істейді, белсенді өмір сүреді, немерелерін күтіп жүр. Жағдайы жаман емес, бірақ кейде басы айналады, көз алдында «шыбындар» көрінеді, саусақтары ұйып қалады. Мүмкін, бұл қан қысымының немесе қан құрамындағы қант деңгейінің жоғарылау белгілері болар.
Не істеу керек?
Интернеттен кеңес оқуға болады, бірақ нақты білу әлдеқайда жақсы! Бұл жағдайда көмектесетін — АББ, яғни емханалар базасында созылмалы жұқпалы емес аурулары бар адамдарға арналған кешенді қолдау жүйесі.
Бағдарлама не істейді?
- Ауруларды ерте анықтайды
- Уақтылы тексеруден өткізеді
- Ауруды бақылауда ұстайды
- Көп салалы мамандар тобымен қолдау көрсетеді — терапевт, мейірбике, психолог және басқалар
Мақсат — жай ғана емдеу емес, асқынулардың алдын алу және өмір сапасын сақтау.
Неліктен бұл маңызды?
Созылмалы аурулар — бұл марафон. Ағза резервтері азая береді, ауру үдей түседі. Мысалы, қант диабеті бақылаусыз қалса, аяқ-қол ампутациясына дейін апаруы мүмкін. 2022 жылы және 2023 жылдың алғашқы 11 айында 980 және 955 адам осындай операциядан өтті.
Егер олар АББ-ға қатысқан болса:
- Қан тамырларындағы өзгерістер ерте анықталар еді
- Тиісті ем және алдын алу шаралары қабылданар еді
- Аяқты сақтап қалуға болар еді
Қазақстанда АББ қалай жүзеге асады?
Бағдарлама 2013 жылдан бері қолданыста. Қазір мынадай үш ауруға арналған:
- Артериялық гипертензия
- 2-типтегі қант диабеті
- II–IV дәрежелі созылмалы жүрек жеткіліксіздігі
Қалай қатысуға болады?
- Жасыңызға қарай скринингтен өтіңіз — тегін!
- Өз емханаңыздағы учаскелік дәрігерге немесе мейірбикеге жүгініңіз
- Диспансерлік есепке тұрсаңыз, мемлекет есебінен тегін дәрі-дәрмек аласыз
Ал психикалық денсаулық ше?
Психологиялық қолдау — АББ-ның маңызды бөлігі. Стресс, мазасыздық және депрессия аурудың ағымын қиындатады. Сол үшін бағдарламада:
- Психологтар
- Әлеуметтік қызметкерлер
- Салауатты өмір салты (СӨС) мамандары жұмыс істейді
Олар бейімделуге көмектесіп, емді ұстануға ынталандырады және эмоционалдық саулықты жақсартады.
Қарапайым қадамдар — үлкен нәтиже
Тұрақты қозғалыс, дұрыс тамақтану, денсаулық көрсеткіштерін бақылау — ұзақ өмірдің кілті. Жаяу жүру, велосипед тебу, би — өлім-жітім қаупін 20–30%-ға төмендетеді.
Денсаулық — баға жетпес байлық. Оған жүйелі түрде қамқорлық қажет.
Есте сақтаңыз
📜 Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 7 шілдедегі «Халық денсаулығы» Кодексінің 80-бабына сәйкес, азаматтар созылмалы ауруларды басқару бағдарламаларына қатысуға міндетті. Бұл — құқық қана емес, өзіңіздің және жақындарыңыздың алдындағы жауапкершілік.
💙 Уақтылы тексеруден өтіңіз, дәрігерге баруды кешіктірмеңіз, АББ-ға қатысыңыз — бұл сіздің өміріңізді және жақындарыңыздың тыныштығын сақтайды.