Гаджеттер мен көру: сандық ғасырда баланың көзін қалай сақтау керек
Гаджеттер мен көру: сандық ғасырда баланың көзін қалай сақтау керек
Қазіргі заманда гаджеттер біздің өміріміздің ажырамас бөлігіне айналды. Смартфондар, планшеттер, компьютерлер оқу, жұмыс және демалыс үшін пайдаланылады. Алайда сандық құрылғыларды шамадан тыс және дұрыс пайдаланбау көру қабiлетiне, әсiресе балалардың көру қабiлетiне терiс әсер етуi мүмкiн.
Балалардың көру ерекшеліктері.
Нәрестенің физиологиялық гиперметропиямен ( +4,0 диоптриямен) туылатынын білу маңызды. Бұл қалыпты жағдай, жас өткен сайын көз алмасының өсуіне қарай біртіндеп азаяды. Ата-аналардың міндеті — көру қабілетінің дұрыс және шамадан тыс жүктемесіз дамуына жағдай жасау.
Гаджеттер көру қабілетіне қалай әсер етеді.
Жақын қашықтықта үзіліссіз ұзақ жұмыс істеу (гаджеттер қарау, сурет салу, оқу) ұзақ қарап отырудан тез шаршауына, көздің құрғауына, бас ауыруына, миопияның дамуына әкелуі мүмкін.
Әсіресе зиянды: телефонда немесе планшетте ұзақ отыру, сурет салу немесе жатып оқу, жақын қашықтықта ұзақ уақыт үзіліссіз жұмыс істеу, нашар жарықта гаджеттерді пайдалану.
Көру режимі: ол не және не үшін қажет.
Көру режимі — бұл көру жүктемелері мен демалыстың дұрыс кезектесуі.
Негізгі ережелер: мектепке дейінгі балалар үшін 15-20 минуттан аспайтын жақын қашықтықта үздіксіз жұмыс жасау.
Оқушылар үшін — 30-40 минут. Әрбір көру жүктемесінен кейін — 5-10 минут үзіліс. Үзіліс кезінде басқа экранға емес, алысқа қарау. Көзден кітапқа немесе экранға дейінгі қашықтық — кемінде 30-35 см. Үстелде дұрыс отыру қалпын сақтау маңызды.
Көзге арналған гимнастика.
Тұрақты гимнастика шиеленісті азайтуға және көздің қан айналымын жақсартуға көмектеседі.
Жаттығулар мысалдары:
1. Жыпылықтату-тез жыпылықтау 10-15 секунд.
2. Алыстан және жақыннан қарау — алдыңыздағы саусағыңыздың ұшына қараңыз, содан кейін көзіңізді терезеге аударыңыз (10 рет).
3. Көзбен айналмалы қозғалыстар-сағат тілімен және қарсы (әрқайсысы 5 рет).
4. «Көзбен сурет салу» — шеңберді, шаршыны, сегізді және оларды көзбен» салу».
5. Пальминг — көзді алақанмен 30-60 секундқа жабу, босаңсыту, демалу.
Егер миопия анықталған болса.
Егер балада немесе ересекте миопия анықталса, міндетті түрде:
• офтальмологқа жүгіну;
• көзілдірікті немесе контактілі линзаларды таңдап киіңіз (мұны өздігінен жасауға болмайды);
• дәрігердің ұсыныстарын қатаң сақтау.
Дұрыс таңдалмаған коррекция немесе оның болмауы көздің нашарлауын тездетуі мүмкін.
Көру жүйесі саулығына арналған тағамды пайдалану.
Көру қабілетін сақтау үшін дұрыс тамақтану маңызды. Әсіресе, А дәрумені бар тағамдар пайдалы: сәбіз, асқабақ, өрік, шпинат, брокколи, жұмыртқа, бауыр, балық және балық майы.
Сондай-ақ C, E және омега-3 май қышқылдары маңызды.
Серуендеу және таза ауада уақыт өткізу.
Тәуліктің күндізгі уақытында күн сайын кемінде 2 сағат серуендеу балалардың миопияның даму қаупін едәуір төмендетеді. Табиғи күндізгі жарық сәулесі, көру қабілетін дұрыс қалыптастыру үшін өте маңызды.
Офтальмологқа қай кезде жүгіну керек.
Дәрігерге баруды ұмытпаңыз:
• профилактикалық тексеру үшін (жылына кемінде 1 рет);
• көру қабілетінің нашарлауына шағымданған кезде;
• көздің қызаруы, бас ауруы кезінде;
• егер бала көзін қысса немесе заттарды көзіне жақын ұстаса
Қорытынды:
Көзру жүйесінің саулығы көбінесе өмір салтына байланысты. Дұрыс көру режимі, гаджеттерді шектеу, көзге арналған гимнастика, дұрыс тамақтану, серуендеу және офтальмологқа уақтылы бару көптеген жылдар бойы жақсы көруді сақтауға көмектеседі.
«Ана мен бала орталығы» ШЖҚ КМК-ың офтальмолог дәрігері Д. А. Қасенова.