Артериялық гипертония

Бос жұмыс орындары Жаңалықтар Мақала

Артериялық гипертония – бұл жүрек пен мидың, бүйрек пен басқа да ағзалардың қан тамырларына зиян келтіру қаупін арттыратын күрделі ауру. Бұл бүкіл әлемде мерзімінен бұрын болатын өлімнің негізгі себептерінің бірі. Бүгінде бұл аурумен әр төртінші ер адам және әр бесінші әйел ауырады – жалпы саны бір миллиардтан астам адамды құрайды.

Бұл өмірге қауіпті дерт инсультке, инфарктке, жүрек жеткіліксіздігіне, бүйрек зақымдалуына және басқа да көптеген денсаулық мәселелеріне әкелуі мүмкін.
Артериялық гипертония балалар арасында да кездеседі.

Балалардағы артериялық гипертония түрлері:

Балаларда артериялық гипертония біріншілік және екіншілік болып екіге бөлінеді.

Біріншілік гипертония — өз алдына жеке ауру ретінде дамиды.
Екіншілік гипертония — ішкі ағзалар патологиясының салдарынан пайда болады.

Дәрігер артериялық қысымның жоғары көрсеткіштерін талдай отырып, алдымен ішкі ағзалардағы екіншілік гипертензияның себебін анықтауға тырысады. Егер себеп нақты анықталса, емдеуді дер кезінде бастауға болады — бұл бала үшін өте маңызды.

Артериялық гипертонияны тудыратын факторлар:

Бүйрек тамырлары аурулары (тарылу — стеноз, тромбоз, бүйрек құрылымының бұзылыстары);
Бүйрек ісіктері мен қабыну аурулары;
Эндокриндік патологиялар (Кушинг синдромы, феохромоцитома, бүйрекүсті бездерінің гиперплазиясы);
Туа біткен жүрек ақаулары (аорта коарктациясы);
Өкпе аурулары.

Аталған патологиялардың барлығы екіншілік артериялық гипертонияның дамуына себепші бола алады. Егер толық тексеру нәтижесінде қысымның көтерілуіне себеп боларлық ауру анықталмаса, бұл жағдайда гипертония біріншілік болып есептеледі.

Артериялық гипертония қаупі жоғары балалар тобы:

Теңгерімсіз тамақтанатын, артық салмағы бар, тұзды шамадан тыс тұтынатын балалар;
Туыстары арасында артериялық гипертониямен ауыратындар бар балалар;
Жиі отбасында немесе мектепте психологиялық жарақат алатын балалар;
Жүйкесі әлсіз, уайымшыл, күйзеліске бейім балалар;
Зат алмасу бұзылыстары бар балалар (мысалы, холестерин фракцияларының тепе-теңдігі бұзылғанда, глюкозаға төзімділігі төмен болғанда).

Артериялық гипертонияның алдын алу жолдары:

Тұзды тұтынуды шектеу
Тұз ағзада судың жиналуына себеп болады. Бұл жүрек пен бүйрекке қосымша жүктеме түсіреді. Дайын тағамдағы жасырын тұзды ескеру қажет.
Артық салмақты қалыпқа келтіру
Балаларда тіпті жас кезінен бастап артық салмақ гипертонияға себеп болуы мүмкін. Семіздік кезінде холестерин қан тамырларының қабырғасына жиналып, олардың тарылуына алып келеді.
Баланың физикалық белсенділігін арттыру
Бала аулада достарымен белсенді ойын ойнауы тиіс. Егер ата-аналар жүгірумен айналысса, баланы да өздерімен бірге алып шыққаны жөн — бұл сау өмір салтын балаға ерте бастан үйретуге мүмкіндік береді.
Жасөспірімдерге зиянды әдеттерден арылуға көмектесу
Егер ата-ана баланың көзінше алкоголь сатып алса — бала мұны байқамай қалмайды. Біраз жылдан кейін ол да қызығушылық танытуы мүмкін.
Зиянды әдеттері бар жасөспірімдерде артериялық гипертония 3 есе жиі кездеседі. Бұл ауру уақыт өте келе асқынып, тек зиянды әдеттен бас тарту жеткіліксіз болады. Сондықтан бұл туралы балаға түсіндіру керек.
Өмір салтын өзгерту
Өмір салтын өзгерту жүрек-қан тамырлары аурулары мен артериялық гипертонияның барлық түрлерінің алдын алуда маңызды рөл атқарады.
Халықтың өмір салтын түзету туралы хабардарлығын арттыру — эпидемиялық емес аурулар мен артериялық гипертонияның дамуын болдырмауға бағытталған нақты қадамдардың бірі.

КГП на ПХВ «Ана мен бала орталығы» кардиолог дәрігері
Сағымбаева Г.К.

Спросить ChatGPT